Amasomo matagatifu tuzirikana:
Isomo rya mbere: Iz 8, 23b-9,3;
Zaburi: 26 (27);
Isomom rya kabiri: 1 Kor 1, 10-13.17;
Ivanjili: Mt 4,12-23.

NIMWISUBIREHO, KUKO INGOMA Y’IJURU YEGEREJE!

Iyi nteruro ya Yezu atangiye kwigisha iraduhamagarira, iraduhwitura, iratwibutsa kwisubiraho kuko ingoma y’Imana yaje, iturimo, tuyirimo, kandi ko yegereje cyangwa ko ihindukira ryayo ryegere ngo byose byuzuzwe burundu. Kugira ngo kandi huzuzwe ibyo Imana yavugishije umuhanuzi Izayi: “Abantu bagendaga mu mwijima babonye urumuri, abari batuye mu gihugu cy’icuraburindi, urumuri rwabarasiyeho. Wabagwirije ineza, ubasakazaho ibyishimo, none bariho bariyereka imbere yawe, boshye abishimira umusaruro, baranezerewe nk’abagabana iminyago, kuko wabakijije umuzigo bari bikoreye, ingiga yabashenguraga ibitugu n’ikiboko cy’uwabakoreshaga agahato, warabijanjaguye nko kuri wa munsi w’Abamadiyani.

Bavandimwe, aya magambo urumuri, ineza, ibyishimo, umusaruro, gukira umuzigo no gukira uburetwa bukoresha agahato, akoreshwa muri ubu Buhanuzi bwa Izayi na Yezu ubwe yasubiyemo, akabushimangira kandi agatangaza iyuzuzwa ryarwo atangira kwigisha; ni ibimenyetso bifatika ko ingoma y’Imana iri rwagati mu bantu kandi ko iyuzwa ryayo ryegereje, atari iterabwoba ahubwo ari iry’umunezero uhoraho iteka. Ni byo Yezu abwe yanakomeje kugaragaza mu nyigisho ye agira ati: “Ndi urumuri rw’isi” (Yh 8,12), akabwira n’abigishwa be twese ati: “Muri urumuri rw’isi” (Mt5, 14). Yagaragaje itandukaniro riri hagati y’abana b’urumuri n’abana b’umwijima. Yezu kandi yasabye abantu igihe cyose ko bagomba kurangwa n’ineza ndetse no mu bihe bikomeye agira ati: “Nimwifurize ineza ababavuma, musabire abababeshyera” (Lk 6,28). Atangira inyisho ye ku musozi yerekanye indunduro ya byose agira ati: “Nimwishime munezerwe” (Mt 5,12). Yagaragaje iteka ko yazanywe no kuruhura abantu umuzigo, ariko igihe bemeye kumukurira agira ati: “Nimungane mwese abarushye n’abaremerewe n’imitwaro, njye nzabaruhura” (Mt 11,28). Yagaragaje ko aje gukuraho uburetwa, ubucakara n’ikiboko maze atangaza ingoma y’impuhwe n’imbabazi (Lk 4,18-19). Aho urumuri rutari, aho badakorera mu mucyo, ahari inabi n’urwango, ahari agahinda, amaganya n’ubucakara bukoresha agahato ni ikimenyetso cy’uko ingoma y’Imana itarahagera cyangwa se ko abayakiriye babikoze bya Nyirareshwa, bitavuye ku mutima. Abo ngabo Nyagasani arababwira ati: “Igihe ni iki, noneho, nimwisubireho, mwemere”.

Uhoraho ni urumuri rwanjye n’agakiza kanjye

Bavandimwe, umuririmbyi wa Zaburi atwereka ko Uhoraho ari we Rumuri rwe n’agakiza ke. Wowe se urumuri rwawe ni uruhe, agakiza kawe ni akahe? Aho urumuri rwawe ntirwaba ari ubwenge bwawe, ubumenyi bwawe n’ibindi byose washyize kuri Bambone, bandebe, banyumve, banyumvire, banyubahe ni njye mukuru, ni njye ushoboye, ni njye uyoboye? Aho agakiza kawe nti kari muri ndifite, ndafite, ndatunze, nditunze, ndakize? Ni ikimenyimenyi ukize baraza kandi ndica ngakiza! Nidusubize amaso inyuma twibuke ibimenyetso bikomeye byadukoreweho muri Batisimu; twacaniwe urumuri, nitumirikire abandi, twazizwe amavuta y’agakiza ngo dukire kandi dukize abandi, twasizwe amavuta y’ubutore nidukomere ku butorwe bwacu, twapfanye na Kristu tuzukana na We, niducike rero kubiducura inkumbi bituma twibagirwa ko Uhoraho ari We Rumuri rwacu n’agakiza kacu. Nitwimakaze umuco wo kwakira umukiro no kuwutanga aho kwakira no gukwirakwiza umuco w’urupfu (la culture de la vie au détriment de la culture de la mort). Ni wo murimo wa Yezu, ni wo murimo intumwa zatorwe, ni wo murimo wa Kiliziya, ni wo murimo wacu twese abemera.

Pawulo ati: “Muhuze ibitekerezo, mwirinde kwicamo ibice; ahubwo muhuze umutima n’umugambi”.

Bavandimwe, iki cyumweru gisanze duhimbaza ubumwe bw’abemera. Ariko se ubumwe bw’abemera burashoboka? Ese ni ibiki biranga ubumwe? Ni ibiki bibangamira ubumwe? Yeee, ubumwe bw’abemera burashoboka nitwemera kandi tugasenga Imana Imwe, Yo Muhanzi n’Umugenga w’ubumwe. Ubumwe si twe tuburema. Twaraburemewe, twarabweretswe ahubwo turasabwa kubwakira, kububamo no kububungabunga. Mbese umuntu yavuga ko ubumwe ari impano. Ni impano igira abayakira bakayibungabunga, bakayitaho. Ubumwe bw’abemera, bivuga ubumwe bw’umuntu n’Imana, ubumwe bw’umuntu na we ubwe, ubumwe bw’umuntu na bagenzi be, ubumwe bw’umuntu n’ibindi biremwa. Ni ngombwa ko muntu yita kuri iyi mpano y’ubumwe yitegereza cyane inkomoko n’ibirango byabwo kandi aho ari hose.
Ese Inkomoko y’ubumwe muri Kiliziya, mu bemera Kristu no mu bemera bose muri rusange ni iyihe?
Ubumwe bwa Kiliziya bushingiye ku kwemera Imana imwe, kuri Nyagasani umwe(Yezu Kristu), kuri Nyagasani utanga ubugingo(Roho Mutagafu), bukaba butyo ingabire y’Ubutatu Butagatifu. Ubumwe bwa Kiliziya bushingiye kandi ku ku kwemera kumwe, kuri Batismu imwe yinjiza abantu muri Kiliziya imwe no mu kwizera kumwe. Naho ubumwe bw’abemera muri rusange, bushingiye ku Mana imwe, yo Mubyeyi wa bose, usumba bose, agakorera muri bose, kandi agatura muri bose (Ef 4,4-6). Mu Ndangakwemera ya Kiliziya Gatolika duhamya ko twemera Imana imwe, Data, Ushoborabyose, Umuremyi w’Ijuru n’isi, ibiboneka n’ibitaboneka. Ko twemera na Nyagasani umwe, Yezu Kristu, Umwana w’ikinege w’Imana. Ko twemera na Roho Mutagatifu Nyagasani utanga ubugingo. Koko rero, Ubutatu Butagatifu ni ishingiro rya Kiliziya, bukaba n’ishingiro ry’ubumwe bwayo n’ubw’abemera bose. Nta n’icyo dufite cyo kubihinduraho.
Abana b’Imana bayemera, kimwe n’abinjira mu Muryango wayo ari wo Kiliziya na bo kandi babikesha ukwemera bahamagariwe kunga ubumwe. Uku kwemera na ko gushingira ku Nyigisho (Ijambo ry’Imana), ari na yo ituma uwemera abatizwa. Ni yo nzira kandi ni na ryo tegeko Yezu yahaye intumwa ze agira ati: “Nimugende, mwigishe amahanga yose, abazemera muzababatize” (Mt 28,19-20). Bityo rero, mbere na mbere ababatijwe mu izina rya Kristu basangiye inkomoko imwe kandi bafite n’icyerekezo kimwe kigana ubugingo bw’iteka ari na cyo mu by’ukuri mizero y’umukristu muri Kiliziya. Ni na ko bikwiye kuba ku wemera Imana wese.

Ubumwe bwa Kiliziya n’ubw’abemera ni Impano y’Imana, icyifuzo n’isengesho rya Yezu n’irya Kiliziya

Ubwo twahamije ko inkomoko y’ubumwe bwa Kiliziya ari Ubutatu Butagatifu, ntitunashidikanya kwemeza ko ubwo bumwe ari impano y’Ubutatu Butagatifu. Ubwo bumwe rero, ni isengesho Yezu yatoje abigishwa be, ababwira ati igihe musenga mujye mugira muri: “Dawe” (Lk 11,1). Kandi ni n’icyifuzo cya Yezu mu isengesho rye rya Gisaserdoti agira ati: “Bose babe umwe, kugira ngo isi yemere (Yh 17,21). Byongeye, ubu bumwe ni isengesho rya Kiliziya, dusanga cyane mu Gitambo cy’Ukaristiya. Bityo rero, mu isengesho Yezu yigishije abigishwa be dusangamo ko twese turi abana b’Umubyeyi umwe, igihe tuvugira icyarimwe tuti: “Dawe”. Ibi bigaherekezwa n’ icyifuzo cyo kubaha izina ry’Imana kimwe, kwamamaza ingoma yayo mu bumwe, no gukora ugushaka kwayo kimwe. Tumaze kumenya ko ari Dawe wa twese, tumusaba ibyo dukeneye kuri roho no ku mubiri dufatanyije nta n’umwe dusize: uduhe ifunguro, utubabarire, ntudutererane, ahubwo udukize icyago.
Mbere y’uko asubira mu ijuru, icyifuzo cya mbere cya Kristu cyari: “Bose babe umwe, kugira ngo isi yemere” (Yh 17,21). Ubu bumwe Yezu yasabiraga abigishwa be n’abazamwemera babikesha ijambo ryabo ni n’ubuhamya bagomba gutanga. Ku bwa Yezu abantu cyangwa isi izemera ifashijwe n’ubuhamya bw’ubumwe bw’abigishwa be.
Buri gihe, Kiliziya isabira abana bayo kunga ubumwe: “Kandi turakwinginga twiyoroheje ngo twe abasangira umubiri n’amaraso bya Kristu Roho Mutagatifu aduhuze twunge ubumwe”. Ni kimwe n’igihe dusubira mu isengesho Yezu yigishije intumwa ze rya Dawe, uri mu ijuru. Ubu bumwe na none bukumvikana igihe umusaserdoti mu izina rya Kristu na Kiliziya ye agira iti: “Nyagasani Yezu Kristu, wowe wabwiye intumwa zawe uti mbasigiye amahoro mbahaye amahoro yanjye ntiwite ku byaha byacu ahubwo wite ku kwemera kwa Kiliziya yawe maze ku bushake bwawe uyihe amahoro kandi uyibumbire mu bumwe”. Ubumwe kandi ni ikirango cya mbere cya Kiliziya kibimburira ubutagatifu bwayo, ubugatolika n’ishingiro ryayo.
Ni gute, mu by’ukuri tugomba kugaragagaza ubumwe? Kugira ngo ubumwe bushoboke bugomba guhera mu by’ukuri ku bumwe umuntu afitanye n’Umuremyi we, ku bumwe yifitemo we ubwe, ku bumwe afitanye n’abandi ndetse no ku bumwe afitanye n’ibindi biremwa. Imana yaremye umuntu mu ishusho ryayo. Imana ni Data; imubereye umubyeyi. Imubereye Umuremyi, Umugenga n’Ububasha. Imana ntiyagaragaje ubumwe n’umuntu muri ubwo buryo gusa, ahubwo yamuhaye n’uruhare ku bubyeyi bwayo, ku buremyi bwayo no ku bubasha bwayo: “Nimugende, mwororoke mugwire, mutegeke isi, muyitunganye irusheho kuba nziza (Intg 1,28-29). Ng’uko uko umuntu yunze ubumwe n’Imana. Koko rero, igihe umuntu acumuye, yasenye ubumwe yari yaragiranye n’Imana. Ku bw’urukundo rw’Imana, igihe Yezu Kristu apfuye akazuka, ibyo mu nsi no mu ijuru byarahoberanye, abantu n’Imana bongera kunga ubumwe.
Umuntu ntashobora kuba umwe n’abandi atabanje kuba bumwe na we ubwe. Bavandimwe, hari igihe umuntu ahamagarira abandi kunga ubumwe, ukibaza niba ubwo bumwe abwumva, ukurikije ukuntu na we anyanyagiye. Nyamara Imana yaremye umuntu mu bumwe. Ubwo bumwe ni ubumwe mbere na mbere bw’umubiri we na roho ye. Byongeye, umubiri ugizwe n’ingingo nyinshi, zidakora umurimo umwe kandi buri rugingo rukagirira urundi akamaro ngo zubake umubiri umwe.
Umuntu rero, ntabwo agomba kubaho anyanyagiye, haba mu miterere, mu mitekerereze, mu myumvire no mu mikorere. Ibi bituma umuntu yimenya neza. Akamenya icyo ashoboye n’icyo adashoboye. Akamenya icyo akunda n’icyo yanga. Akamenya iyo ava, aho ageze n’aho agana. Kubaho muri ubu buryo ni byo bishyigikira ubumwe bw’umuntu ku giti cye, ubumwe bw’umuntu na we ubwe. Hanyuma akaboneraho kuba umwe na mugenzi we ndetse n’abandi.
Koko rero bavandimwe, umuntu uzi kwibanira neza ni na we umenya kubanira abandi neza. Umuntu yaremewe kubana n’abandi. Ni ryo tegeko Imana yamuhaye: Si byiza ko umuntu aba wenyine (Intg 2,18). Umubwiriza we ati: “Kubana muri babiri biruta kwibana wenyine” (Mubw 4,9). Yezu ati: “Bose babe umwe” (Yh 17,21). Pawulo na we ati: «Nimubane mu rukundo” (Ef 4,2). Pawulo Mutagatifu, igihe yandikiraga Abanyaroma, yarababwiye ati: “Ku bw’ingabire nahawe, reka ngire icyo mbwira buri wese muri mwe: ntimukirebe ibisumbye uko mugomba kwireba, ahubwo muzirikane ibibafasha kwiyoroshya, buri wese mu rugero rw’icyo Imana yamugeneye. Mbese nk’uko mu mubiri tugira ingingo nyinshi kandi ingingo zose ntizikore umurimo umwe, bityo turi benshi ariko tugize umubiri umwe muri Kristu, buri wese ku buryo bwe akabera abandi urugingo” (Rom 12,3-5).
Umuntu ntagarukira ku bumwe bwe, we ubwe, ku bumwe n’Imana n’abavandimwe ahubwo arenga iyo myumvire imufungirana hanyuma akifungurira n’ibindi biremwa, akagirana ubumwe na byo. Mu rwandiko rwa Nyirubutungane Papa Fransisiko, “Laudato sí”, agaruka ku gisingizo cya Fransisko wa Asize ugaragaza ibidukikije (ubutaka, ibimera, inyamaswa, urumuri…) nk’abavandimwe ba muntu. Abivuga muri aya magambo: “Singizwa Nyagasani kubera ubutaka, Mushiki wacu, umubyeyi uduhetse kandi utuyobora, ukamera ibyatsi n’indabyo zinyuranye kandi zera imbuto nyinshi”. Papa agaragaza ko iyi si dutuye ari inzu rusange, n’ibiyiriho byose akaba ari umutungo rusange kandi ko tugomba kubigirira ubumwe.
Bavandimwe rero, mu gusoza, twirinde ibibangamira ubumwe ari byo ugushidikanya ko turi abana b’Umubyeyi umwe, amacakubiri, ukwizera guke, irondakoko, irondakarere, irondamadini n’irondamatorero, n’ibindi bimeze nkabyo. Tumenye neza ko ibiranga ubumwe bwa Kiliziya n’ubw’abemera ari byinshi maze tubigiremo uruhare ni bwo tuzaba mu bumwe. Nk’uko twigize kubikomozaho, Kiliziya ikomora ubumwe ku Mana Data na Mwana na Roho Mutagatifu. Abayirimo babikesha ukwemera kumwe, kubahesha Batisimu imwe, ngo bagire ukwizera kumwe. Ababatijwe bose mu izina rya Kristu basangiye umukiro n’aho abemera Imana bose basangiye umubyeyi. Ni ubumwe bugaragazwa n’isengesho n’ibikorwa: gusengera hamwe, gukorera hamwe no kugira icyerekezo kimwe. Ariko hari n’ibindi birango by’ubumwe, Pawulo Mutagatifu intumwa yandikiye Kiliziya ya Efezi: kubana, urukundo, ubwiyoroshye, ituze, kwiyumanganya, kwihanganirana, no kugira umutima umwe uhuriza abantu mu mahoro (Ef 4,1-3). Uku ni ko guhinduka nyako, ni ko kwakira no kuba mu Ngoma y’Imana. Bavandimwe nitureke kunyanyagira, nidugire ubumwe mu rugo, muryango wacu, muri za kominote zacu, aho dukorera hose, mu muryango-remezo, muri Paruwasi hanyuma tuzabusanganize abemera bose, kugeza igihe natwe tuzaririmbira iyi ndirimbo nshya hamwe n’abatagatifujwe bose tugira tuti: “…ku bw’amaraso yawe Nyagasani, wacunguriye Imana abantu bo mu miryango yose, mu ndimi zose, mu bihugu byose, no mu mahanga yose, maze ubagira ingoma n’abaherezabitambo b’Imana yacu ngo bazime ingoma iteka ryose”(Hish 5,9).
Padiri Théoneste NZAYISENGA

Leave Comment

Votre adresse de messagerie ne sera pas publiée.